Chinees dorp Santichon en uitzichtpunt Yun Lai

Chinees dorp Santichon: Yunnanees eten, thee en lemen huizen

In het bezoekersgedeelte van Santichon kun je makkelijk rondslenteren, ergens thee drinken en Yunnanees eten proberen. Afhankelijk van welke restaurants open zijn, vind je noedels, gestoofd varkensvlees met mantou of gerechten met zwarte kip. Er zijn ook lemen gebouwen, Chinese details, binnenplaatsen en plekken die zijn ingericht voor foto’s.

Kijk naar de lotusvijvers, de keienpaadjes, een nagebouwd stuk Chinese Muur met treden om te beklimmen, en de grote houten schommel die op het plein ronddraait. De lemen muren zijn 30 tot 40 cm dik, en daarom blijven de huizen koel op hete middagen.

Dat hoort allemaal bij hoe de gemeenschap nu bezoekers ontvangt. Het betekent niet dat elk gebouw onveranderd overeind staat sinds de eerste families kwamen. Sommige zijn gebouwd of aangepast toen Santichon zijn toeristische gedeelte ontwikkelde. Daarachter ligt een dorp waar mensen al generaties wonen, werken en hun kinderen grootbrengen.

De nederzetting is zo’n zestig jaar oud, het toeristische dorp zo’n twintig. Het cultureel centrum ging open op 9 februari 2005. Het lijkt het werk van een provinciaal toerismeplan, maar het dorpshoofd en de eigen ontwikkelingscommissie van het dorp zijn ermee begonnen.

Eten is een goede manier om Santichon meer te geven dan een snelle blik vanaf de weg. Ga zitten voor een maaltijd, probeer de thee en neem je tijd voordat je verder de heuvel op gaat.

De geschiedenis van Ban Santichon: van Yunnan en Birma naar Pai

De wortels van Santichon liggen in de migratie van Yunnanese Chinezen naar Noord-Thailand, midden in de twintigste eeuw. Politieke onrust en oorlog in China dreven mensen door het grensgebied van Yunnan, Birma en Thailand. Families kwamen langs verschillende routes en op verschillende momenten, dus er is niet één aankomstverhaal dat de hele gemeenschap verklaart.

De korte versie begint in 1949. Toen de Chinese Burgeroorlog afliep, trokken eenheden van het nationalistische leger in Yunnan zich terug in Birma in plaats van zich over te geven, en ze leefden daar meer dan tien jaar in de jungle.

In 1961 dwong Birma ze te vertrekken. De meesten werden naar Taiwan gevlogen, maar sommigen weigerden: bergbewoners uit Yunnan zonder banden met een tropisch eiland, die nog hoopten naar huis te kunnen. Zij staken in plaats daarvan over naar Thailand, en Thailand liet ze blijven, in ruil voor hulp bij het verdedigen van de noordgrens tegen communistische opstandelingen.

De families van Santichon kwamen later, en uit eigen keuze: als mensen die zelf besloten waar ze gingen wonen, niet als een eenheid die ergens werd neergezet. In de jaren zestig en zeventig trokken oud-soldaten en hun families vanuit de legerbasis bij Tham Ngop, vlak bij Fang, naar het zuiden, op zoek naar land om te bewerken. Het dorp bestaat nu uit hun kleinkinderen en achterkleinkinderen, die schakelen tussen Noord-Thais, Centraal-Thais en Yunnanees.

Santichon, สันติชล, betekent “stroom van vrede”. Voormalige nationalistische dorpen in het hele noorden kregen Thaise namen over vrede en trouw: Doi Mae Salong werd Santikhiri, “berg van vrede”. Ban Rak Thai, bij Mae Hong Son, is er nog een, en mensen halen het vaak door elkaar met Santichon, al liggen de twee zo’n 110 km uit elkaar.

Mensen vestigden zich rond Pai en bouwden hier een leven op. Latere generaties groeiden op in Thailand, terwijl Yunnanees eten, de taal en andere gebruiken deel bleven uitmaken van het dorpsleven. De identiteit van Santichon is blijven veranderen, net als de gemeenschap zelf; het is geen stukje verleden dat voor bezoekers stil wordt gehouden.

Landbouw hoort bij het landschap eromheen, en toerisme werd pas veel later een extra bron van werk. Het culturele gedeelte laat dat nieuwere hoofdstuk zien. Het put uit het Yunnanese erfgoed en voorziet tegelijk in de praktische behoeften van een dorp in het Pai van nu.

Naar uitzichtpunt Yun Lai: de steile klim van 1,6 km en de transfer vanuit het dorp

Vanaf Santichon klimt de weg nog 1,6 kilometer naar Yun Lai. Dat klinkt kort, maar het laatste stuk is duidelijk steiler en smaller dan de weg vanuit Pai.

Voel je je er goed bij, dan kun je met de scooter naar boven. Anders vraag je in Santichon naar de betaalde lokale transfer en laat je je scooter beneden staan. Dat is vooral het overwegen waard als je voor zonsopkomst naar boven gaat, wanneer de weg nog donker is.

Het is een van de steilste verharde klimmen rond Pai. Een 125 kan het prima aan met één persoon erop, maar met twee volwassenen valt hij op het laatste steile stuk vaak stil, en moet de passagier misschien lopen. Controleer je remmen voordat je weer naar beneden gaat.

Er is geen vaste volgorde voor de twee stops. Bij een gewoon bezoek overdag bekijk je eerst Santichon en ga je daarna naar boven voor het uitzicht. Ga je voor de zonsopkomst, doe dan eerst Yun Lai en kom later terug naar het dorp, als er meer restaurants en winkels open zijn.

Rijd je niet zelf? De dagtrip Pai Landmarks van Nolo Hub Pai op maandag en donderdag gaat eerst naar Yun Lai, en dan door naar de Mor Pang-waterval, de Witte Boeddha en Pai Canyon. Voor je andere mogelijkheden: zie onze gids over je verplaatsen in Pai zonder scooter.

Uitzichtpunt Yun Lai: het mistseizoen, 20 baht entree en thee

Van bovenaf is Santichon onderdeel van een veel weidser geheel. Velden, huizen en wegen liggen verspreid over het lagere land, met bergruggen rondom het dal van Pai. Het is een goed uitzichtpunt bij helder daglicht, als je de details beneden kunt onderscheiden, en niet alleen in de paar minuten rond zonsopkomst.

Op de hellingen dichter bij het dorp zie je vooral lychee en rubberbomen, met hier en daar een veld ananas.

De naam Yun Lai wordt meestal uitgelegd als wolken die samenkomen of binnendrijven. In het Chinees is het 雲來, “de wolken komen”, de naam op het bord dat de eerste bewoners neerzetten. Op de juiste ochtend vult mist delen van het dal onder het uitzichtpunt, en dat is het uitzicht waar de plek om bekendstaat. Het hangt wel van het weer af. Een heldere ochtend is gewoon een andere kijk op hetzelfde landschap.

Het mistseizoen loopt van eind oktober tot februari, met december en januari als de beste kans, al is het niet elke ochtend raak. Tegen de middag is de mist opgetrokken. In het brandseizoen kan de rook het uitzicht helemaal verbergen.

Bij Yun Lai kun je zitten, en er is warme thee als je wilt blijven hangen. De opgegeven entreeprijs is zonder thee: die staan als aparte kosten vermeld. Neem wat klein geld mee voor het uitzichtpunt, een drankje of de transfer omhoog vanuit Santichon.

Santichon en Yun Lai hoef je niet in een zonsopkomstmissie te proppen. Kom overdag voor het eten, het dorp en een weids uitzicht over Pai, of kom vroeg als de kans op mist je trekt. Hoe dan ook: als je het dal van bovenaf ziet nadat je in Santichon bent geweest, voelen de twee stops als één geheel.

Hoe het mistseizoen, de droge maanden en het brandseizoen zich door het jaar tot elkaar verhouden, lees je in onze gids over de beste reistijd voor Pai. Voor een uitzicht van veel hoger in de bergen ten westen van Pai is er Doi Miang en Doi Thong.

Snelle antwoorden